مردم‌نامه نشریه‌ای است درباره تاریخ مردم   

​تاریخ مردم را در مردم‌نامه بخوانید

آثار مولانا از منظر تاریخ معماری مردم

دور از دیار، در دیاری نو

(افسانه نجم‌آبادی - شماره ۴ و ۵ مردم‌نامه)​​​​​​​

​"تاریخ‌نگاران و دیگر نویسندگان به روش‌هایی متفاوت از آلبوم‌ها و عکس‌های خانوادگی استفاده می‌کنند. با تحلیل بصری و استفاده از روش‌های ملهم از روانکاوی، برخی از پژوهشگران از عکس‌ها برای واشکافی مناسبات بین اعضای خانواده بهره می‌برند. ولی من استفاده از روش‌های تاریخ‌نگاران «اشیا روزمره» را پربارتر یافته‌ام ... عکس، به ویژه عکس‌های خانوادگی، به قول شری ترکل، اشیایی «خاطره برانگیز» هستد و جدایی‌ناپذیری اندیشه و احساس را در رابطه ما با اشیا برمی‌نمایند."

"آنچه «تاریخ معماری مردم» یا «تاریخ مردم در معماری» را از دیگر اقسام تاریخ معماری ممتاز می‌کند ویژگی‌ای در موضوع، یا ویژگی‌ای در روش نیست؛ بلکه ویژگی‌ای در دیدگاه است. در نگاهی وسیع‌تر، می‌توان معماری را افزون بر محصول معماری، به عاملان معماری و مسیر معماری و همۀ ساز و کارهای مربوط به آن اطلاق کرد. مقصود از معماری مردم جستنِ عکس مردم و رنگ مردم در هر معماری‌ای است...در سخن مولانا شواهد بسیاری از بناهای عوام یا زندگی عوام در بناها هست؛ از جمله خانه و مسجد."

خرید شماره
خرید شماره

​"کارگران هندی صنعت نفت ایران، نزدیک به نیم قرن شکل‌های گونه‌گون کاری را تجربه کردند. آنان با استخدام اجباری به عنوان کارگر  متعهد خدمت در زمان جنگ، کارگر آزاد روزمزد و یا کارگر استخدام شده با قرارداد‌های جمعی شکل گرفته بر اساس قوانین کار مستعمراتی، در صنعت نفت ایران جای گرفتند. با حفظ پس‌زمینه استعماری، هدف این پژوهش جز این نیست که گزارشی از کارنامه و زمانه این کارگران به دست دهد. اینکه بود و باششان، کار و زندگی‌شان چگونه بود و قبول و رد جامعه میزبان را چگونه برتافتند."

خرید شماره

بازگویی روایاتی از یک عکس

(مهرداد قیومی بیدهندی - شماره ۶ و ۷ مردم‌نامه)

(تورج اتابکی - ترجمه شهرام غلامی - شماره ۱ مردم‌نامه)

​صدا و تصویر محذوفین در مطبوعات طنز

تاریخ سرقت در ایران

(نیلوفر کسری - شماره ۸ و ۹ مردم‌نامه)

​​"خدمه از صبح زود به خانۀ ارباب می‌رفتند و هر یک در قسمت مورد تخصص خود چون آشپزی، بهداشت و پاکیزگی و پذیرایی از ارباب و میهمانانشان  به خدمت می‌پرداختند...قشری فقیرتر از این خدمتگزاران به انجام کارهای روزمره در منازل افراد متوسط می‌پرداختند...چنین تقسیم کاری منجر به تشکیل یک قشر خدماتی در جامعه شد که در کنار طبقۀ کارگر قرار می‌گرفت اما هم‌چنان بدون هیچ حقوق اجتماعی و قانونی بود.نخستین اقدام برای ایجاد قانون کار در ایران به سال ۱۳۰۲ ش. باز می‌گردد."

"جنبش مشروطه زمینه انتشار جراید تخصصی طنز را در ایران فراهم کرد. پنج ماه پس از صدور فرمان مشروطیت، طنزنامه آذربایجان (بهمن ۱۲۸۵- آبان ۱۲۸۶ش.) منتشر شد که حامی‌اش ستارخان بود و الگویش طنزنامه مشهور ملانصرالدین ‌‌(۱۳۱۰-۱۲۸۵ش.) که آن سال‌ها در تفلیس منتشر می‌شد.‌مهم‌ترین مانع طنزنامه‌ها سانسور بود و طنزپردازان مجبور بودند همواره دست به عصا حرکت کنند. علی‌رغم محدودیت‌هایی مانند سانسور، طنزنامه‌ها علاوه بر ایجاد انبساط خاطر، تاثیر عینی قابل توجهی در جامعه داشتند."

خرید شماره
خرید شماره

​​​"سرقت به شکل‌های مختلف و با روش‌ها و شیوه‌های متفاوتی انجام‌ می‌شد. در واقع، سارقان برای ارتکاب سرقت روش‌های جدیدی اتخاذ می‌کردند و از آنجا که تکرار یک شیوه موجب آگاهی مردم و ناکارآمدی آن می‌شد، در طول تاریخ اسلام‌، تنوع و گوناگونی شیوه‌های سرقت دیده می‌شود. در دزدی‌های شهری، دزدی و سرقت از مغازه‌ها و دکاکین از شایع‌ترین نمونه‌های سرقت در ایران و جهان اسلام محسوب می‌شد... برخی از دکان دارها، برای ممانعت از سرقت، شب را در دکان خود سپری می کردند."

خرید شماره

تاریخ خدمتکاران خانگی در ایران 

(فرهاد دشتکی‌نیا - شماره ۲ و ۳ مردم‌نامه)

(حسین بیاتلو - شماره ۴ و ۵ مردم‌نامه)

​ مردم‌نامه راهی نو برای ورود به تاریخ است و تاریخ را بر محور مردم روایت می‌کند ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​

(شماره دهم و یازدهم​​​​​​​) 

شماره جدید

در این شماره با رویکرد تاریخ مردم به سراغ طیف متنوعی از موضوعات رفته‌ایم، از تاریخ قهوه‌خانه‌های تبریز گرفته تا تحول و دگرکونی کلاه در تاریخ معاصر ایران تا فیلم‌های سهراب شهید ثالث و اولین مواجهه ایرانیان با سه اختراع اروپایی. هم‌چنین برای نخستین بار در بخش نظری فربهی، دیدگاه‌های جدید اتان کلیانبرگ و همکاران او را مرور کرده و از تاریخ نظریه‌ای و مفهومی نیز سخن گفته‌ایم. در بخشی دیگر، به گفتگو‌های دومین نشست از مجموعه نشست‌های تاریخ نظریه‌ای و مفهومی در ۲۵ دی ماه ۱۳۹۸، با تمرکز بر بررسی انتقادی کارنامه مورخ برجسته ایرانی-آمریکایی، یرواند آبراهامیان، پرداخته‌ایم. گزارش کامل این نشست و بحث‌های متنوعی در حوزه تاریخ اجتماعی در بخش "تاریخ در ترازو" از دیگر قسمت‌های  شماره ۱۰ و ۱۱ مردم‌نامه است.

خرید اینترنتی
برگ اشتراک

عکس: اینگه مورات ۱۹۵۶ سایت مگنوم

 مردم‌نامه فراخوانی ا‌ست به یک نهضت علمی در تاریخ‌نگاری و مردم‌نامه‌نویسی 

بررسی انتقادی کارنامه یرواند آبراهامیان

هاشم آقاجری/ محمد مالجو
​​​​​​​ادامه مطلب را در شماره جدید مردم‌نامه (۱۰ و ۱۱) بخوانید.

"یرواند آبراهامیان یکی از مورخان برجستۀ روزگار ما است.  عمدتاً حوزۀ مطالعاتی او دو سدۀ اخیر تاریخ ایران است. مطالعات آبراهامیان از دورۀ قاجاری سدۀ نوزدهم آغاز می‌شود و تا روزگار ما ادامه می‌یابد. تمها و مضامینی که در آثارش دیده می‌شود، ایران دورۀ قاجاری، انقلاب مشروطیت، دورۀ رضاشاهی، نهضت ملّی ایران و کودتای ۲۸ مرداد تا انقلاب بهمن ۵۷ و پس از آن دهه‌های پس از پیروزی انقلاب را شامل می‌شود...​​​​​​​دیدگاه آبراهامیان در روایت‌گری تاریخ معاصر ایران نه صرفاً بر اساس حافظه‌ فرادستان و نخبگان و پیروزمندان شکل گرفته است. اصلی‌ترین مبنای روایت‌گری آبراهامیان از تاریخ معاصر ایران عبارت است از حافظه‌ نه فاتحان که مغلوبان، نه سرمایه‌داران که کارگران، نه اربابان که دهقانان، نه حاکمان که محکومان، نه دژخیمان که قربانیان..."

"قهوه‌خانه‌ها همواره در اوضاع و احوال اجتماعی ایران، نقش مؤثری داشتند. قهوه‌خانه نقش یک رسانه را بازی می کرد و محلی بود برای گفتگو درباره مسائل سیاسی و اجتماعی و حوادث روز. اجتماع کوچکی که در قهوه خانه تشکیل می‌شد، اثری تعیین کننده در بعضی حوادث سیاسی و گاهی در مسیر ادبی ایران داشت...در دوره قاجاریه، در تبریز به علت ولیعهد نشینی و موقعیت ممتاز تجاری و سیاسی، قهوه خانه های پرشمار پدید آمد. آن دوره در تبریز عصر رونق قهوه‌خانه و رواج صرف چای و کشیدن قلیان و چپق بود...در زمان مظفرالدین میرزا در تبریز به تبع از ناصرالدین شاه در تهران، قلیان کاملا مد روز شد..."

​مروری بر تاریخ قهوه‌خانه های تبریز 

سیروس برادران شکوهی​​​​​​​
​​​​​​​ادامه مطلب را در شماره جدید مردم‌نامه (۱۰ و ۱۱) بخوانید.

ادامه
ادامه

در شماره جدید

شماره‌های پیشین​​​​​​​